Mięśnie pamiętają nie tylko ćwiczenia. Pamięć bezczynności ma dramatyczne skutki
25 lutego 2026, 11:53O pamięci mięśniowej słyszał chyba każdy. Dzięki niej mięśnie zapamiętują efekty wykonywanych ćwiczeń i, gdy zrobimy sobie dłuższą przerwę, potrafią szybko powrócić do poprzedniej masy. Naukowcy od dłuższego czasu zastanawiali się, czy i jak mięśnie zapamiętują okresy atrofii, gdy tracą masę w wyniku przymusowej bezczynności spowodowanej np. wypadkiem, chorobą czy urazem. To szczególnie ważne w przypadku osób starszych, u których okresy unieruchomienia zdarzają się częściej, niż u młodych. Okazuje się, że taka pamięć mięśniowa również istnieje i niesie ona ze sobą dramatyczne skutki.
Kosmiczna wytrzymałość antarktycznych grzybów
29 stycznia 2016, 11:06Europejscy naukowcy zebrali grzyby z antarktycznych skał i wysłali je na Międzynarodową Stację Kosmiczną (MSK). Po 1,5 roku hodowli w warunkach przypominających marsjańskie przeżyło ponad 60% komórek. Autorzy publikacji z pisma Astrobiology podkreślają, że DNA pozostało stabilne.
Nowa metoda defibrylacji
22 lipca 2011, 10:27Amerykańsko-niemiecko-francuski zespół naukowców opracował nową metodę defibrylacji, podczas której zużywa się o 84% mniej energii, co ogranicza bolesność i uszkodzenia powodowane przez ten zabieg.
Układ odpornościowy pamięta otyłość
28 kwietnia 2026, 07:17Komórki odpornościowe osób, które były otyłe, przez wiele lat pamiętają stan zapalny wywołany nadmiarem tkanki tłuszczowej, nawet jeśli waga dawno wróciła do normy. Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham odkryli mechanizm tej pamięci i wskazali konkretne geny, które za nią odpowiadają.
Rodzicielstwo ma większy wpływ na układ odpornościowy niż szczepionka na grypę
16 lutego 2016, 12:19Wspólne wychowanie dziecka ma większy wpływ na układ odpornościowy niż szczepionka na grypę czy biegunka podróżnych - twierdzą naukowcy z Belgii i Wielkiej Brytanii.
Mikrofalowe splątanie
11 sierpnia 2011, 11:53Fizycy z Narodowych Instytutów Standardów i Technologii (NIST) jako pierwsi w historii doprowadzili do splątania dwóch jonów za pomocą mikrofal. Dotychczas w tym celu wykorzystywano lasery.
Wynalazek z MIT może być o 50 000 razy bardziej czuły i wcześniej wykrywać raka pęcherza
18 czerwca 2026, 11:20Rak pęcherza to podstępna choroba nie tylko ze względu na przebieg, ale też dlatego, że lubi wracać. Każdego roku w samych Stanach Zjednoczonych diagnozuje się go u około 85 000 osób, a po skutecznym leczeniu nawrót guza w ciągu pięciu lat dotyka niemal połowę pacjentów. To sprawia, że chorzy muszą przez wiele lat regularnie poddawać się inwazyjnym badaniom kontrolnym. Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology opracowali właśnie urządzenie, które może to zmienić – nanoczujnik zdolny wykrywać nowotwór wcześniej, dokładniej i mniej inwazyjnie niż dotychczasowe metody.
Plazmą w pieprz i paprykę
11 marca 2016, 18:55Źle oczyszczone przyprawy, np. słodka papryka czy pieprz, mogą zawierać duże ilości drobnoustrojów, w tym chorobotwórczych jak np. bakterie Salmonella. Wtedy nie tylko zagrażają zdrowiu, ale też psują sery czy wędliny, do których je dodano. Naukowcy opracowali nową metodę oczyszczania przypraw za pomocą plazmy.
Zmienny jak pole "widzenia" nietoperza
14 września 2011, 10:46Niektóre nietoperze mają o wiele większą kontrolę nad echolokacją niż wcześniej sądzono. Badania nad rudawką nilową (Rousettus aegyptiacus) wykazały, że ssaki te mogą m.in. manipulować szerokością wiązki dźwięków. Naukowcy porównują to do dostosowywania przez ludzi wielkości okienka uwagi.
Odkurzacz do odpadów radioaktywnych
3 sierpnia 2026, 11:36Gdy dochodzi do wybuchu broni jądrowej, ognista kula wyciąga w powietrze glebę i okoliczne szczątki, topi je w ekstremalnie wysokiej temperaturze, po czym ochłodzony materiał opada z powrotem na ziemię w postaci drobnych, szklistych kuleczek promieniotwórczego pyłu. Analiza tych mikroskopijnych próbek pozwala śledczym ustalić pochodzenie materiału rozszczepialnego, co stanowi jeden z filarów amerykańskiego systemu bezpieczeństwa jądrowego. Daje bowiem możliwość szybkiego wskazania sprawcy ataku, co ma odstraszać zarówno wrogie państwa, jak i organizacje terrorystyczne.
